Zorgen voor de jeugd - Derde Jaarrapportage Transitie Autoriteit Jeugd

Voorwoord

De jeugd heeft de toekomst. Dat lijkt een open deur, maar het lukt een aantal jongeren op weg naar volwassenheid niet zo gemakkelijk daar doorheen te stappen. Voor hen is de Jeugdwet bedoeld.

De Jeugdwet is sinds 2015 in werking. Voor alle betrokken partijen was het wennen. Voor de jongeren en hun opvoeders om hun weg te vinden naar het juiste “loket”, voor de gemeenten om de toegang tot de jeugdhulp op te bouwen en zich erop in te richten, en voor jeugdhulpaan- bieders die taken zagen veranderen en/of verdwijnen, en te maken kregen met contractering van veel verschillende partijen en marktwerking.

Het goede nieuws is dat de Jeugdwet ondanks alle aanloopproblemen breed wordt gedragen. Alle partijen met wie wij als Transitie Autoriteit Jeugd te maken hebben, onderschrijven de filosofie van interventies op maat, zo vroeg mogelijk, zo dichtbij als mogelijk en in samenhang. En dat gemeenten hierin een logische rol hebben om dat te organiseren. Het glas is meer dan half vol, is de conclusie van de eerste twee jaar ervaringen met de Jeugdwet.

Maar het is zaak het glas niet om te stoten. Het draagvlak voor de Jeugdwet kan eroderen en de in te zetten transformatie kan stagneren wanneer onderliggende vraagstukken onvoldoende worden geadresseerd. Wij stellen vast dat het tempo van het innen van de baten van effectievere jeugdhulp lager ligt dan dat van de opgelegde bezuinigingen, wat zowel gemeenten als jeugdhulpaanbieders voor lastige afwegingen stelt. Dat gegeven, plus het feit dat een aantal inregelproblemen structureel dreigt te worden, vraagt om doelgerichte maatregelen zodat de transformatie van de jeugdhulp verder van de grond kan komen.

Daartoe is nodig dat de veelheid en variëteit in contractvoorwaarden, afrekening en verantwoor- ding, voor zover die niet te maken hebben met diversiteit in gemeentelijke doelstellingen, wordt teruggedrongen. Het kan niet de bedoeling zijn dat overbodige administratieve lasten ten koste gaan van de voor jeugdhulp bedoelde middelen.

Een tweede, nog bedreigender knelpunt zijn de groeiende liquiditeitsproblemen bij een toenemend aantal (boven)regionale aanbieders. Soms als gevolg van onvoldoende inzicht in realistische kostprijzen en daarop gebaseerde tarieven, maar vaker als gevolg van gebrek aan werkkapitaal door de omschakeling van subsidiëring of bevoorschotting vooraf naar betaling achteraf – vooral waar de behandelduur lang en duur is en/of betaling om administratieve redenen uitblijft. Als gemeenten en aanbieders hiervoor in onderling overleg geen oplossingen weten te vinden, is het gevaar groot dat essentiële functies van jeugdhulp in het gedrang komen.

De Transitie Autoriteit Jeugd zal zich in dit laatste jaar van haar bestaan inzetten om deze problemen waar nodig te adresseren en zo mogelijk te mitigeren. Jongeren hebben recht op een bij hen passende toekomst. Juist als ze daarbij steun in de rug nodig hebben in de vorm van jeugdhulp. Daarom spreken wij de verwachting uit dat alle partijen zich zullen inzetten om de jeugdhulp te transformeren op de manier die de Jeugdwet heeft bedoeld.

Drs. Marjanne Sint,
Voorzitter Transitie Autoriteit Jeugd

Bijlagen